Fallas -een inleiding

Fallas is de fameuze feestweek van de Valenciaanse gemeenschap, die haar waanzinnige apotheose beleeft tijdens de nacht van 19 maart. Je spreekt het uit als /faias/, wat volgens een wonderlijk toeval bijna klinkt als het Engelse fires.

Een volledig beeld geven van wat deze feestelijkheden precies inhouden, is onmogelijk in een paar blogposts. Maar ik zal mijn best doen.

Valencia is van oudsher de stad van de timmerlieden. (Nog steeds heel veel meubelmakers en interieurfabrieken hier, daarom is er pas sinds dit jaar een Ikea. Stel je voor, de derde grootste stad van Spanje, en je moest 3 uur rijden naar Zaragoza of Murcia voor een Ikea. Bizar, nietwaar?)

Volgens de overlevering zijn de Fallas begonnen met de jaarlijkse lente-schoonmaak van deze carpinteros: ze stapelden alle hout-overschotten buiten op en staken ze in brand op de dag van hun patroonheilige, Sint Jozef. Want dat is immers de Timmerman der Timmermannen, de vader van Jezus himself. Vandaar dat Fallas samenvalt met Vaderkesdag.

Doorheen de jaren kwam er meer en meer creativiteit te pas aan het prepareren van die brandstapels: het werden heuse standbeelden die gebruikt werden om sneren te geven naar de politiek en de kerk (vergelijkbaar met onze carnavalsstoeten).

Hede ten dage wordt er geen hout meer verbrand, maar standbeelden van polystryreen. Deze worden vervaardigd in speciale ateliers, en de grootsten zijn wel 30 meter hoog. Zo´n standbeeld wordt een falla genoemd. Maar het woord falla heeft ook betrekking op de buurtvereniging die doorheen het jaar geld verzamelt voor de bouw van deze standbeelden. De leden van deze verenigingen worden falleras en falleros genoemd. Ze hebben een eigen lokaal, hun casal, en prachtige authentieke outfits die ze aantrekken voor speciale gelegenheden, en natuurlijk tijdens de Fallas-week. Deze kleren zijn bijzonder duur en van schitterende materialen gemaakt.

Dit is een greep uit wat er tijdens de Fallas allemaal gebeurt:

* Vanaf 1 maart is er elke dag een mascletà voor het stadhuis. Dit is vuurwerk in het volle daglicht. Het gaat immers niet om het visuele aspect, maar om het lawaai. De beste pyrotécnicos (de mensen die het vuurwerk samenstellen en in brand steken) zijn zij die het beste het gedreun en gedaver kunnen opbouwen tot een, letterlijk en figuurlijk, explosief hoogtepunt. Bovendien zorgt elke Falla voor zijn eigen kleine mascletàs.

*Rotjes gooien op straat. Er zijn massa´s verschillende rotjes, heb ik ondertussen geleerd, en er staat geen minimumleeftijd op het gooien noch op het aansteken ervan. Zesjarigen steken hier vuurwerk aan en tweejarigen gooien met rotjes. Het geknal gaat dag en nacht door: in de straat, in het dorp, in de stad. Met op de achtergrond het gerommel van een mascletà uit een naburig dorp.

*De despertà. Alsof dat allemaal nog niet genoeg lawaai geeft, wordt er door de Falla ook elke ochtend een despertà georganiseerd: het wakker maken van de buurt door vuurwerk en muziek. Dit is geen lolletje voor wie geen deel uitmaakt van de Falla, maar wel tot laat in de nacht naar hun hoempa-muziek heeft moeten luisteren.

*Tijdens de feestweek maken de falleros en falleras zich op voor de Ofrenda: het offeren van bloemen aan de Maagd Maria. Die bevindt zich op de Plaza de la Vírgen in Valencia. De dag van de Ofrenda begint bij de kapper, waar de falleras hun typische haartooien aangemeten krijgen. Daarna gaat het per bus of metro richting Valencia, en van daar te voet naar de Plaza de la Vírgen. Dit alles onder begeleiding van een fanfare. Ik vind het persoonlijk een schitterende ervaring, de duizenden falleras en falleros door de straten zien paraderen, terwijl de muzikanten er een echt feestje van maken.

* de cremà, het verbranden van de standbeelden. Dit gebeurt nog steeds op 19 maart, rond middernacht. Het is waanzinnig en impressionant en vast afschuwelijk slecht voor het milieu en schitterend om te zien. De ganse stad verandert in een soort war-zone, met huizenhoog laaiende vuren en honderden zwarte rookzuilen. Het is zo spectaculair dat zelfs een kleine, mopperende Belg als ik bij de aanblik ervan haar mond laat openzakken en zich gewillig laat meevoeren op de primitieve kampvuur-emoties die zich daarbij van haar meester maken.

De mascletà van 12 maart 2015:

Advertenties

4 gedachtes over “Fallas -een inleiding

    1. Het is zeker een aanrader! Wel enorm druk en zeer veel volk, maar de beelden staan er een paar dagen, dus je kan het beetje bij beetje zien. Normaal gezien is het weer ook wel beter dan dit jaar, dus dan kan je tussendoor wat naar het strand ofzo. Het is alleszins echt de moeite.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s