Goede raad uit 1881

Aangepord door deze aangename kennismaking, heb ik me voorgenomen om elk jaar minstens één 19e eeuwse, Engelstalige roman te lezen. Als bonus heb ik de bijbehorende film op de computer klaarstaan, die ik pas bekijk als het boek uit is. (Waw, het wilde leven van een dertiger. Spannende zaken.)

Om het helemaal opwindend te maken, heb ik hieronder een vrije vertaling gemaakt van een van mijn favoriete fragmenten uit het boek waarin ik momenteel bezig ben, zijnde The Portrait of a Lady:

“Dus jij denkt dat je een romantisch leven kan leiden, een leven waarin je het jezelf en anderen naar de zin maakt. Dat is een foute veronderstelling, lieverd. Wat voor leven je ook leidt, je moet er je ziel in leggen -als je er enige vorm van succes mee wil bereiken. En zodra je dat doet, is het gedaan met de romantiek, dat kan ik je verzekeren; dan wordt het harde realiteit! Je kan niet altijd jezelf tevreden stellen; soms moet je anderen tevreden stellen. Tot dat laatste ben jij zeker bereid, dat geef ik toe, maar er is iets anders dat nog veel belangrijker is –je moet vaak anderen teleurstellen. Daartoe moet je altijd bereid zijn, daar mag je niet voor terugdeinzen. En dat gaat jou niet af, jij houdt teveel van bewondering, jij wil in een positief licht gezien worden. Jij denkt dat we kunnen ontsnappen aan plichten die onaangenaam zijn eenvoudigweg door te romantiseren –dat is de grote illusie waarin jij leeft, mijn schat. Maar zo zijn de dingen niet. Je moet bereid zijn om op vele momenten in het leven het helemaal niemand naar de zin te maken. Niet eens jezelf.”

 

(Henry James, Portrait of a Lady, p 243 )

(PS: met dank aan de Kleine Atlas van de Werkelijkheid )

Advertenties

25 gedachtes over “Goede raad uit 1881

    1. 😀
      Die is hier vlakbij, dus logistiek gezien zou dat geen probleem mogen zijn 😉
      Het hangt er natuurlijk vanaf hoe je het bekijkt. Voor mij betekent het: je kan niet altijd voor iedereen goed doen, en soms moet je gewoon doen wat er gedaan moet worden, ook al gaat dat in tegen wat anderen van je willen, en ook al heb je er zelf geen zin in. Eigenlijk gaat dit dus over de was ophangen enzo, ahaha.

      1. Literatuur is voor interpretatie vatbaar, dus ik denk niet dat je het verkeerd leest. Ik zie jouw visie er nu ook in, en dan is het inderdaad iets waar ik het ook niet mee eens zou zijn. Het is trouwens een uitspraak van één van de personages in het boek, iemand waarmee ik het in het boek ook niet altijd eens ben. Een interessante denkoefening alleszins!

    1. Ik denk dat dit soort boeken toch niet voor iedereen is weggelegd… Het verhaal gaat uiteindelijk wel erg langzaam, en het is een serieuze “kloefer”… Ik begrijp wel dat er mensen het in de zee zouden willen smijten, terwijl anderen er maandenlang bij kunnen wegdromen.
      Op dezelfde manier zijn er ook andere boeken niet voor mij weggelegd hoor. Ik heb Harry Potter welgeteld 20 pagina´s volgehouden, terwijl de rest van de wereld er zot van is.
      “Des goûts t des couleurs…”

    1. Ben nu bijna halverwege, inderdaad in het Engels, maar ik denk dat de Nederlandse vertaling ook wel heel mooi zal zijn. En de film is met Nicole Kidman en John Malkovich, dus die zal ook vast de moeite zijn als je geen tijd hebt voor het boek, maar wel het verhaal wil kennen 😉

      1. Ik heb de vertaling gelezen van Manon Smits (De Geus, 1996). Er zitten een aantal kloefers van dt-fouten in, helaas. Ik heb de vertaalster net eens even gegoogeld, en blijkbaar is ze verder wél een goede vertaler. Ik klaag ook niet over de vertaling die ik uiteindelijk las. Er is overigens nog een andere vertaling, een luxe voor het Nederlandse taalgebied.
        Kathleen, zeg anders eens in welk hoofdstuk die quote staat en van wie (ik heb JAMMER GENOEG geen quotes aangeduid bij het lezen, en er waren er nochtans superveel geweldige tussen)? Dan kijk ik eens hoe het vertaald is. Haar tante is toch aan het woord, of toch mme Merle?

      2. Goed idee! Zou je het zien zitten dat fragment over te typen? Ik ben eigenlijk wel benieuwd naar de “officiële” vertaling…

        Het is een uitspraak van Henrietta Stackpole, in hoofdstuk 20. Ze zijn in Parijs, en Henrietta maakt aan Isabel duidelijk dat ze zo haar twijfels heeft of het wel okee is een grote som geld te erven.

        Dit is het origineel:

        “Well,” said Henrietta, “you think that you can lead a romantic life, that you can live by pleasing yourself and pleasing others. You will find you are mistaken. Whatever life you lead, you must put your soul into it -to make any sort of success of it; and from the moment you do that it ceases to be romance, I assure you, it becomes reality! And you can´t always please yourself; you must sometimes please other people. That, I admit, you are very ready to do; but there is another thing that is still more important -you must often DISplease others. You must always be ready for that – you must never shrink from it. That doesn´t suit you at all – you are too fond of admiration, you like to be thought well of. You think we can escape disagreeable duties by taking romantic views -that is your great illusion, my dear. But we can´t. You must be prepared on many occasions in life to pelase no one at all -not even yourself.”

        (Zoals gezegd: tamelijk vrij want ik vertaal liever het idee dan letterlijk de woorden. Die “well” aan het begin heb ik weggelaten en vervangen door “lieverd” iets verderop, om het toch het gevoel van een vriendelijke conversatie te geven. Ook veel interpunctie veranderd, want al die puntkomma´s dat leek me in het Nederlands niet zo goed te werken.)

  1. Rijkelijk laat, maar ziehier de 3 vertalingen naast (onder) elkaar:

    ORIGINEEL
    “Well,” said Henrietta, “you think that you can lead a romantic life, that you can live by pleasing yourself and pleasing others. You will find you are mistaken. Whatever life you lead, you must put your soul into it -to make any sort of success of it; and from the moment you do that it ceases to be romance, I assure you, it becomes reality! And you can´t always please yourself; you must sometimes please other people. That, I admit, you are very ready to do; but there is another thing that is still more important -you must often DISplease others. You must always be ready for that – you must never shrink from it. That doesn´t suit you at all – you are too fond of admiration, you like to be thought well of. You think we can escape disagreeable duties by taking romantic views -that is your great illusion, my dear. But we can´t. You must be prepared on many occasions in life to pelase no one at all -not even yourself.”

    MANON SMITS
    (Isabel zette grote ogen op toen ze dat afschuwelijke tafereel voor zich zag. ‘Wat heb ik dan voor illusies?’ vroeg ze. ‘Ik doe zo mijn best er geen te hebben.’)
    ‘Nou,’ zei Henrietta, ‘je denkt dat je een romantisch leven kunt leiden, dat je kunt leven enkel door jezelf en anderen te behagen. Je zult erachter komen dat je het mis hebt. Wat voor leven je ook leidt, je moet je er met hart en ziel op storten – als je er een succes van wilt maken; en vanaf het moment dat je dat doet, is het niet langer romantisch, dat verzeker ik je: het wordt de harde werkelijkheid! En je kunt jezelf niet altijd behagen; soms moet je andere mensen behagen. Daartoe, dat geef ik toe, ben je zeer bereid, maar er is nog iets dat nog veel belangrijker is – vaak moet je anderen juist teleurstellen. Daar moet je altijd toe bereid zijn – je moet het nooit schuwen. Dat past helemaal niet bij je – je verlangt te zeer naar bewondering, je wilt graag dat men een positieve mening over je heeft. Je denkt dat we aan onaangename plichten kunnen ontkomen door een romantisch standpunt in te nemen – dat is je grote illusie, liefje. Maar dat kan niet. Je moet heel wat keren in het leven bereid zijn om niemand te behagen – zelfs jezelf niet.

    KATH 🙂
    “Dus jij denkt dat je een romantisch leven kan leiden, een leven waarin je het jezelf en anderen naar de zin maakt. Dat is een foute veronderstelling, lieverd. Wat voor leven je ook leidt, je moet er je ziel in leggen -als je er enige vorm van succes mee wil bereiken. En zodra je dat doet, is het gedaan met de romantiek, dat kan ik je verzekeren; dan wordt het harde realiteit! Je kan niet altijd jezelf tevreden stellen; soms moet je anderen tevreden stellen. Tot dat laatste ben jij zeker bereid, dat geef ik toe, maar er is iets anders dat nog veel belangrijker is –je moet vaak anderen teleurstellen. Daartoe moet je altijd bereid zijn, daar mag je niet voor terugdeinzen. En dat gaat jou niet af, jij houdt teveel van bewondering, jij wil in een positief licht gezien worden. Jij denkt dat we kunnen ontsnappen aan plichten die onaangenaam zijn eenvoudigweg door te romantiseren –dat is de grote illusie waarin jij leeft, mijn schat. Maar zo zijn de dingen niet. Je moet bereid zijn om op vele momenten in het leven het helemaal niemand naar de zin te maken. Niet eens jezelf.”

    Ik heb nog eens naar alles gekeken en ik vind alles bij elkaar de vertaling van Smits helemaal niet slecht, maar die van jou ook niet. Ik hield speciaal van (dwz ik vind dit beter dan de vertaling van Smits) ‘dan is het gedaan met de romantiek, dat kan ik je verzekeren, dan wordt het harde realiteit’ .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s