De Wetenschapper en het Nirvana

Er was eens een neuro-anatomist, genaamd Jill Bolte Taylor, die op haar 37e een zware hersenbloeding kreeg. Op een paar uur tijd werd vrijwel haar hele linkerhersenhelft lam gelegd. Ze balanceerde op het randje van leven en dood, haalde het maar net, en pas na een rehabilitatie-periode van acht jaar was ze weer de oude.

Wat haar verhaal zo bijzonder maakt, is dat zij die hersenbloeding beleefd had zoals het een echte wetenschapper betaamt, namelijk als een unieke kans om haar hersenen van binnenuit te bestuderen. Ze schreef haar ervaringen en conclusies neer in het boek “My Stroke of Insight”, en die conclusies draag ik, sinds ik ze gelezen heb, mee als een hart onder de riem.

Natuurlijk liep het voor mevrouw Taylor mis zonder haar linkerhersenhelft. Het is het deel van onze hersenen dat analyseert, vergelijkt en ordent. Het uitvallen van deze functies betekende dat er van lezen, schrijven en spreken geen sprake meer was. Een  telefoonnummer opzoeken en om hulp bellen, was in haar toestand een bijna onmogelijke opgave. Maar tegelijkertijd kwam ze in een bijna euforische toestand terecht. Het concept Tijd verloor al zijn betekenis, want voor onze rechterhersenhelft bestaat er enkel het hier en nu. Ook van haar ego was ze opeens verlost, want dat bevindt zich in de linkerhelft. Hoe meer haar rechterhersenhelft vrij spel kreeg, hoe meer ze zich één voelde met alles rondom haar heen:

“I remember that first day of the stroke with terrific bitter-sweetness. In the absence of the normal functioning of my left orientation association area, my perception of my physical boundaries was no longer limited to where my skin met air. I felt like a genie liberated from its bottle. The energy of my spirit seemed to flow like a great whale gliding through a sea of silent euphoria.” (p 67)

Tijdens haar zware, jarenlange revalidatie ging ze door met observeren van binnenuit. Doordat de functies van haar linkerhersenhelft langzaam weer op gang kwamen, zag ze zeer duidelijk welke van haar karaktereigenschappen in welk hersendeel verscholen lagen. Maar ze leerde ook dat ze er bewust voor kon kiezen bepaalde eigenschappen niet aan te sterken, omdat ze ze overbodig en in sommige gevallen zelfs schadeljik vond.

En dat is de boodschap die ze na haar jarenlange revalidatie aan de wereld wil meegeven: als we de balans tussen links en rechts herstellen, kunnen we met zijn allen veel gelukkiger worden. Want dat gevoel van verbondenheid en vreugde dragen we allemaal mee, het zit voorgeprogrammeerd in onze eigen hersenen. Jammer genoeg wordt het vaak gedomineerd door ons ego, en het helpt ook niet dat het in onze wereld als een soort zwakte of naïviteit gezien wordt.

In haar eigen woorden:

“The two halves of my brain don´t just perceive and think in different ways at a neurological level, but they demonstrate very different values based upon the types of information they perceive, and thus exhibit very different personalities. My stroke of insight is that at the core of my right hemisphere consciousness is a character that is directly connected to my feeling of deep inner peace. It is completely committed to the expression of peace, love, joy, and compassion in the world. (…) By recognizing who is who inside our cranium, we can take a more balanced-brain approach to how we lead our lives.” (p 133-134)

Sindsdien merk ik niet alleen bij mezelf welke hersenhelft de bovenhand heeft bij wat ik zeg en doe, maar ik merk het ook bij anderen. En dat is, op zijn minst, zeer interessant.

Het liefst van al zou ik hier een hoop citaten uit dit (compacte) boek posten, maar dat zou wat teveel zijn voor een blogpost. Daarom geef ik jullie deze video mee, die jullie een glimp toont van het Nirvana dat deze wetenschapper ontdekte in haar eigen hoofd, in de hoop dat het ons allen een beetje dichter bij het Nirvana in onszelf brengt.

 

Tip: voor wie niet veel tijd heeft, bekijk gewoon de laatste vier minuten. En daarna nog een minuutje extra om er even bij weg te dromen.

 

 

Advertenties

13 gedachtes over “De Wetenschapper en het Nirvana

  1. Die euforie vlak voor het sterven of bijna-sterven. De bijna-dood ervaring die als euforisch wordt beleefd. Ik hoorde er mijn oom over vertellen, de moeder van mijn schoonzus en ook mijn eigen vader. Ondertussen allen overleden, maar allen ‘bijna dood geweest’ voor het echte sterven kwam. Alle drie hadden ze het over een enorm zalig gevoel. Ik dacht altijd dat het kwam door de morfine. Nu ga ik weer twijfelen. Deze vrouw zal gezien haar studie wel weten waar ze het over heeft. Mijn oom nam trouwens geen morfine maar kreeg zomaar plots een hartstilstand. Men heeft hem kunnen reanimeren. Hij wist dat hij plots zou sterven want zijn hart bleek er slecht aan toe en zelfs en operatie kon niet meer. Die twee of drie jaar dat hij nog leefde, zei hij altijd dat hij uitkeek naar de dood want dat hij gevoeld en gezien had hoe heerlijk de dood was. Hij keek er naar uit. Hij stierf vredig in zijn zetel, zoals voorspeld aan een plots hartfalen. Zijn woorden zijn me altijd bijgebleven.
    Toch heel bizar niet? Zou het echt zo zijn? Niemand zal het ooit echt weten, tenzij zij die het zoals deze dame echt hebben ervaren en nog kunnen navertellen.

    1. Inderdaad, dat maakt dit verhaal zo intrigerend! Het is iemand die op het randje gestaan heeft en teruggekomen is, net zoals de andere mensen met een bijna-dood-ervaring (wat ik ook altijd heel intrigerende verhalen heb gevonden). En zij heeft net dat beetje extra informatie: dat die programmatie van dat geluksgevoel in onze hersenen zit, en wel op een plaats waar we mits wat aandacht en training ook in gezonde toestand aan kunnen geraken. Er wordt in het boek bijvoorbeeld ook verwezen naar onderzoeken met biddende en mediterende mensen. Blijkt dat je op hersenscans kan zien hoe hun linkerhersenhelft minder en hun rechterhelft meer actief wordt.

  2. Bij mijn favoriete artikels die ik ooit tegen kwam op het net, las ik het volgende:

    https://www.psychologiemagazine.nl/artikel/jills-beroerte-leverde-haar-een-bijzonder-inzicht-op/

    Ik ben dat nooit meer vergeten en heb die site bewaard.
    Daarover heb jij het nu in je (meer dan!) boeiende log.

    Ik had het volgende gemarkeerd, deze zinnen troffen me toen en treffen me nu terug :

    “Het grote voordeel van haar toestand, zegt Taylor, was dat ze ging leven met alleen haar rechter hersenhelft. ‘Die denkt niet in taal en bevindt zich niet in verleden of toekomst, maar altijd in het hier en nu. Ik ging volledig op in de rijkdom van het moment. Alles om mij heen, ikzelf ook, straalde pure energie uit. Ik voelde me vredig, blij, nieuwsgierig als een kind. Het was een toestand van euforie, van één zijn met het al, en ik wilde daar geen afscheid van nemen. Ik hoefde niet terug naar die oude, gestructureerde wereld, de wereld van de linker hersenhelft. Links staat voor doen, details, regels, orde, gedachten. Rechts is alleen maar zijn.”

    Voor mij heeft het raakpunten met mindfulness, waar wij zoveel moeite moeten voor doen….

    Ik heb een grote bewondering voor JBT! Toen en nu.

    Bedankt voor je fijn schrijven!

    1. Dat is zo leuk, te lezen dat jij hetzelfde verhaal aangestipt had 🙂
      En bedankt voor de link! Zo hebben we tenminste ook iets over haar in het Nederlands, want misschien zijn er mensen voor wie al dat Engels niet vanzelfsprekend is…

  3. Heel interessant en intrigerend. Goed dat ze het proces heeft kunnen vastleggen, ondanks het feit dat (onder andere) haar taalfuncties/ -vaardigheden lam lagen. Dat wil toch zeggen dat ze de beleving in het hier en nu heel bewust heeft ervaren en onthouden.

    1. ja, dat is inderdaad intrigerend… Dat heeft vast te maken met enerzijds de lokatie van ons geheugen in onze hersenen, en anderzijds het feit dat het allemaal gradueel gebeurd is. Het is niet zo dat haar linkerhersenhelft opeens helemaal uitviel, maar dat door de bloeding het ene gebied na het andere langzaam uitschakelde. En ze had natuurlijk nog steeds de andere helft die intact was en alles registreerde. Ze heeft er ook wel 8 jaar over gedaan om weer te recupereren, maar ik sta er ook wel van versteld hoe goed dat voor elkaar gekomen is, hoe ze in staat is geweest zo nauwkeurig alles te beschrijven, terwijl ze echt vanaf nul weer de betekenis van woorden heeft moeten leren.
      Haar moeder is daar een heel grote hulp bij geweest; ze geeft in het boek ook heel veel raad over hoe je de recuperatie van patiënten met een hersenbloeding kan bespoedigen. Slaap bleek bijvoorbeeld cruciaal -iets wat je in een ziekenhuis bijvoorbeeld niet altijd gegund wordt.

    1. Ja jong, daar stond ik ook van te kijken, hoe cool ze eronder bleef! Ik heb ooit een migraine-aanval gehad die zo vreemd was dat ik dacht dat het een hersenbloeding was. Man, ben zelden in mijn leven zo bang geweest!

  4. Interessant! Het filmpje vind ik heel intrigerend, vooral hoe ze zo goed nog kan beschrijven wat ze toen voelde. Tegelijk voelt het misschien net iets te eenzijdig verheerlijkend aan (ergens logisch door het feit dat ze natuurlijk maar x minuten heeft om haar presentatie te geven, terwijl een leven met enkel de rechterkant natuurlijk niet mogelijk is (wat ze ook wel aangeeft). Haar boek klinkt wat dat betreft genuanceerd; ik voeg het toe aan mijn lijstje!

    1. Dat is inderdaad zo, in het boek is het allemaal veel uitgebreider beschreven, waardoor het allemaal beter te begrijpen is. En ze gaat in het tweede del ook uitgebreid in op de verschillen tussen de beide hersenhelften en hoe je voor een goede samenwerking kan zorgen. Want dat is natuurlijk het belangrijkste: dat ze in evenwicht zijn. En dat evenwicht is in onze maatschappij tamelijk ver zoek omdat er vooral gefocust wordt op (en gewaardeerd wordt) wat de linkerhersenhelft doet. Misschien dat het daarom in de video wat eenzijdig klinkt omdat ze vooral de ondergewaardeerde kant naar voren brengt, Maar dat is uiteindelijk wel de kant van de vrede, rust en samenhorigheid. ik denk eigenlijk dat die verheerlijjking niet overdreven is, eens je dat gevoel echt hebt meegemaakt. En dat is natuurlijk haar boodschap: dat we het allemaal kunnen beleven omdat we het in ons meedragen, maar dat het onderdrukt wordt. En zelfs als het niet om die extatische toestand van overlevering aan je rechterkant gaat, is het volgens haar gewoon ook de beste kant van van te vertrekken. Ze schrijft bijvoorbeeld: “Peacefulness should be the place we begin rather than the place we try to achieve (…) we should stem from the peaceful consciousness of our right mind and use the skills of our left mind to interact with the external world.”
      Enfin, zoals gezegd zou ik graag het hele boek hier citeren, maar misschien beter dat je het zelf leest 😉

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s