Schrijven om de duivel uit te drijven

Een opmerking van Koen Schyvens (our man in Maputo) herinnerde me eraan dat ik nog een belangrijk antidotum vergeten ben in deze lijst, namelijk: schrijven.

Ik veronderstel dat elke activiteit die je graag doet en die je zelfvertrouwen geeft een goede preventie is tegen psychisch lijden. In mijn geval heeft creatief schrijven me dus zeker geholpen om dammen op te werpen tegen dreigende depressies.

Er is echter nog een andere vorm van schrijven die soms acuut hulp bood wanneer ik middenin een aanval zat. Het is een soort van schrijven die niets te maken heeft met schrijfkriebels of inspiratie, en die iedereen kan toepassen (volgens mij). Daarom wil ik er hier dieper op ingaan.

De werkwijze is zeer eenvoudig: je neemt een blad papier, en je begint te schrijven. Je schrijft alles neer wat er in je opkomt, wat het ook is. Je haalt je gedachten uit je hoofd en zet ze neer op papier. Dat kan heel therapeutisch werken, heb ik gemerkt. Ten eerste omwille van de fysieke actie (je bent met iets doelgerichts bezig in plaats van de muren op te lopen), ten tweede omdat je de negativiteit van binnen naar buiten brengt (depressie is een soort van opkroppen, van binnenhouden), en ten derde omdat het makkelijker is de denkfouten in je gedachtegang te herkennen wanneer je ze zwart op wit ziet staan. Depressieve gedachten klinken veel harder op papier. Het is ongelooflijk wat voor rotzooi we onszelf wijsmaken onder invloed van een depressie, maar het is vaak pas wanneer je het op papier zet dat je beseft wat er allemaal in het duister van je hoofd omgaat.

Soms zie je het niet meteen. Daarom kan het nuttig zijn die schrijfsels na een paar uur of een paar dagen later opnieuw te bekijken. En dan die ideeën tegen te spreken. Dat is hoe je tegen depressie vecht: je moet jezelf leren tegenspreken. Vechten tegen depressie is: met heel je lijf voelen hoe nutteloos je bent, met volle overtuiging denken “ik ben niets waard”, en dan luidop tegen jezelf zeggen: “dat is onzin, ik hou van jou en er zijn zoveel mensen die jou graag zien.” Of met heel je lijf voelen dat niets zin heeft, met volle overtuiging denken “dit bestaan is een goddelijke grap, ons leven een uitstel van executie”, en dan luidop tegen jezelf zeggen: “er is hoop, er is liefde, er is vreugde. Nu voel je het niet, maar straks weer wel.”

Het is heel zwaar werk, en het heeft niet meteen effect. Maar oefening baart kunst. Dus in die Eerste Hulp Bij Depressie-kit zou ik zeker en vast een potlood en een notaboekje steken.

 

 

 

 

 

21 gedachtes over “Schrijven om de duivel uit te drijven

  1. Een heel aanrijpend stukje Kathleen!

    Waarom? Omdat ik denk dat dit op meerdere gebieden kan helpen, niet enkel tegen depressie, maar ook tegen de overwoekering van (te) vele gedachten die mettertijd het brein geheel in beslag nemen.

    En gedachten zijn niet altijd juist, niet altijd je ware ik.
    Ze kunnen sterk vertroebelen, ver van de realiteit.

    Bedankt dus voor de tip, bij depressie én bij een eenvoudig verdrinken in die gedachtewereld.

    Onlangs werd mijn kleinzoon slachtoffer, de terug startende school was in zijn wereld een echt monster geworden. Tot hij ’s avonds thuis kwam en opmerkte dat het eigenlijk veel beter was meegevallen dan verwacht. Had hij het van tevoren kunnen opschrijven, (daar slaagt hij -nog- niet in) was hij wellicht in staat geweest tot meer relativering.

    Een tip, die ik niet meer vergeet. En die ik ga doorgeven.

    1. Dank je, Omabaard 🙂
      Het is ook een beetje het principe van “morning pages” (zie bijvoorbeeld https://prinsesopdekikkererwt.wordpress.com/2018/12/06/de-geest-de-stofnetten/)
      Dat heb ik ook even geprobeerd, maar ik heb het nog geen week volgehouden 🙂 Maar als ik echt met iets zit, dan helpt dat “vrij schrijven” me wel. Dus het lijkt me zeker een nuttige tip, al weet ik niet of en hoe het werkt voor mensen die eigenlijk niet graag schrijven.

      Oh, en jouw arme overdonderde kleinzoon… Ja, wat doe je dan he, als je nog niet kan schrijven? Gelukkig is er dan een lieve oma die luistert 🙂 Dat is de basis, denk ik, naar kinderen luisteren en hen leren luisteren naar zichzelf. Vragen hoe ze zich voelen, en dan al hun gevoelens serieus nemen (we schuiven zooo gemakkelijk de gevoelens van kinderen aan de kant…)

      1. Inderdaad, luisteren naar kinderen. Voor een oma soms gemakkelijker dan voor de mama, omdat bij oma veel tijd hoort (of zou moeten horen 🙂 )

        Bij mensen die niet graag schrijven zal deze tip wellicht niet werken. Dan wordt schrijven een opgave. Die vertellen en bellen liever. Maar het van je af schrijven of spreken doet altijd goed om het voor jezelf geordend te krijgen.

        Die morning pages houd ik ook niet vol. Heel fijn voor mensen die er iets aan hebben, maar zelf ben ik daar – ’s morgens- wellicht te…… lui voor …..

  2. Ik kan me voorstellen dat ‘schrijven’ niet voor iedereen werkt. Er zijn veel mensen die liever ‘spreken’ dan hun relaas op papier zetten.
    Zelf behoor ik tot de mensen die er veel aan hebben om neer te pennen, zoals je suggereert in dit logje. De laatste maanden heb ik waarschijnlijk al een telefoonboek vol geschreven, en meteen weer uitgewist.

    1. Ja, dat zit ik mij dus ook af te vragen nu, in hoeverre het werkt voor mensen die niet graag schrijven…

      En goed zo, blijven schrijven! Dat je het nadien uitwist maakt helemaal niets uit -“better in than out”, dat geldt zowel voor duistere gedachten als heldere scheten 🙂

  3. Ik doe sinds kort ook opnieuw aan ochtendschrijven en als ik geen zin heb om te schrijven, maak ik schema’s, dat helpt mij ook mijn gedachten te ordenen. Als er maar papier en pennen of potloden binnen handbereik zijn, meer moet dat niet zijn om de demonen te lijf te gaan 🙂

  4. Sterk stuk! Mag ik iets vragen als nietwetende omtrent depressie?
    Ik heb zelf soms wel van die buien dat ik me niet fijn voel: chagrijnig/moe/… en dan wéét ik wel dat bepaalde dingen helpen (schrijven, onder andere) maar uit een soort lekker puh naar mezelf ga ik dat dan niet doen. Om daar dan weer van te balen.

    Hoe is dat met depressie? Is dat iets waarbij je op dat moment denkt ‘ik zou alles doen om er weer uit te komen’ of saboteer je jezelf daar ook in? En met schrijven, kun je dat papier altijd pakken of is dat ook een grote stap (geweest)?

    Liefs!

    1. Wel, ik zat gisterenavond nog te denken aan een aspect van depressie waarover ik nog iets wil zeggen, en wat eigenlijk een antwoord is op deze vraag. Wel bijzonder dus jouw vraag hier nu te lezen… Daar ga ik dus binnenkort nog iets over posten, beloofd!

  5. Zo ongelofelijk herkenbaar! Ik zet al mijn hele leven mijn gevoelens en gedachten op papier, ik heb dat bij momenten echt nodig en ik ben ervan overtuigd dat het me al heel hard geholpen heeft om niet verder af te glijden wanneer het niet zo goed met me ging.

  6. Affodil

    In de periode dat mijn depressie “in de maak” was had ik vaak perioden dat ik echt heel erg kwaad kon zijn op iemand. Niet altijd met reden, maar die boosheid wàs er gewoon. Dan schreef ik dat op, zoals in een brief die ik uiteraard niet liet lezen. Ik verscheurde dat blad (die bladeren, soms was het een heel epistel) in duizend stukjes, zo klein als ik kon. Tegen dat ik daarmee rond was (en met de opkuis) was de bui over en kon ik weer redelijk normaal met die mens omgaan. Beter dan iemand te lijf gaan, toch?

    1. Ik denk dat er achter depressie inderdaad heel veel weggestoken boosheid schuilgaat. Ik heb wel eens gelezen dat mensen die op weg zijn om uit een depressie te geraken door een fase van woede gaan. Bij mij was dat alleszins ook zo. Vanaf dat ik boos kon worden, en die boosheid op één of andere manier uiten (ook al was dat enkel voor mezelf) ging het nadien meestal beter.
      En misschien zoek je op zo´n moment gewoon aanleidingen om boos te worden (ook al is dat, zoals je schrijft, niet altijd met een reden), zodat je die opgekopte boosheid naar buiten kan brengen?

      Dju ja, eigenlijk moet boos worden ook in die lijst… Merci voor je opmerking!

  7. Ik voel me gevleid met deze ‘eretitel’ … Our man in Maputo.
    Gelukkig heb ik zelf (nog) geen last van depressies. Het hangt ergens tussen ‘mijmeren’ en ‘piekeren’.
    Zou ‘depressie’ ook een erfelijke component hebben? Dan is mogelijk mijn toekomst onzekerder want mijn vader vocht meer dan dertig jaar met zijn depressies.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s