Augustus: Dear Ijeawele (Chimamanda Ngozi Adichie)

(Over het waarom van deze reeks, lees: een Afrikaans jaar.)

Eigenlijk was ik begonnen in The Autograph Man van Zadie Smith, maar na een 70-tal pagina´s gaf ik mezelf de toestemming om het op te geven. Want het begon een karwei te worden: de spitsvondige schrijfstijl had teveel gewicht, het verhaal te weinig vaart. Het vroeg om een soort geduld dat ik alleen maar kan opbrengen voor 19-eeuwse schrijvers. Waarmee ik Zadie Smith niet wil afschrijven; ik wil nog steeds White Teeth lezen. Maar als ik na een 70-tal pagina´s niet helemaal mee ben met een boek, leg ik het weg. Het leven is te kort en er zijn te veel andere, interessante boeken om iets te zitten lezen waar je eigenlijk geen zin in hebt.

Toen had ik wel een plan B nodig voor de maand augustus, en dat was snel gevonden: het allerdunste boekje in de kast. Tien op vijftien centimeter, 61 pagina´s, een groot lettertype. Iets wat je heel makkelijk en snel uitgelezen krijgt. Bovendien dacht ik tijdens het lezen de hele tijd: “juist, zo is het! Goed dat dit eens gezegd wordt!” Lekker efficiënt dus. Daar hou ik van.

Het boekje is eigenlijk de uitgave een lange brief die de Nigeriaanse schrijfster Chimamanda Ngozi Adichie aan haar vriendin Ijeawele schreef. Die laatste had haar gevraagd: hoe voed ik mijn kind op tot feministe? Daarop schreef Chimamanda vijftien suggesties neer (mooi detail: suggesties, geen regels).

Er staan dingen in die misschien vanzelfsprekend klinken, maar die, als je er dieper op doordenkt, nog steeds niet vanzelfsprekend zijn. Zoals:

Your feminist premise should be: I matter. I matter equally. Not “if only”. Not “as long as”. I matter equally. Full stop.

Ik denk dat veel vrouwen en meisjes daar nog steeds heel erg mee worstelen. Dat we denken dat we pas meetellen als we mooi genoeg zijn/ hard genoeg ons best doen. En dat we zelfs dan nog vooral heel dankbaar moeten zijn voor wat ons toegeworpen wordt, in plaats van het te zien als ons recht.

Praktische tips staan er ook in:

And please reject the language of help. Chudi is not “helping” you by caring for his child. He is doing what he should. When we say fathers are “helping”, we are suggesting that child care is a mother´s territory, into which fathers valiantly venture. It is not.

Of deze, ook lekker concreet:

Teach her that if you criticize X in women but do not criticize X in men, then you do not have a problem with X, you have a problem with women. For X please insert words like anger, ambition, loudness, stubbornness, coldness, ruthlessness.

Ook de manier waarop ze klaar en duidelijk zogenaamd feminisme dat eigenlijk geen feminisme is, onderuit haalt, maakt dit boekje de al zo kleine moeite van het lezen waard:

Teach her, too, to question the idea of women as a special species. I once heard an American politician, in his bid to show his support for women, speak of how women should be “revered” and “championed” -a sentiment that is all too common. Tell Chizalum that women actually don´t need to be championed and revered; they just need to be treated as equal human beings.

Met dat idee van vrouwen als een “bijzonder” geslacht dat een soort “verering” moet oproepen, heb ik het ook altijd moeilijk gehad. Want dat zet vrouwen weer in een aparte categorie, terwijl het net de bedoeling is dat we allemaal samenwerken, en ieders kwaliteiten geapprecieerd worden, zowel die van mannen als vrouwen, als zij die hun gender anders definiëren. Het was voor mij een opluchting te lezen dat ik niet de enige ben die er zo over denkt.

En zo kan ik nog wel even doorgaan -eigenlijk zou ik gemakkelijk een bespreking kunnen schrijven die veel langer is dan 61 bladzijden, want dit riep zoveel bij me op. Het is dus waarschijnlijk veel efficiënter als jullie gewoon het boekje zelf lezen 🙂

22 gedachtes over “Augustus: Dear Ijeawele (Chimamanda Ngozi Adichie)

  1. Lang geleden dat hier nog eens een berichtje komt, fijn je nog eens te lezen;-)

    Van dat ambitieus en vrouw zijn: kijk maar Kamala Harris, want die is te ambitieus. Iets wat men nooit zegt van een mannelijke (vice-)presidentskandidaat

    1. Absoluut. Vrouwen en leiderschap is een combinatie waar ontzettend veel mensen het moeilijk mee hebben, zowel mannen als vrouwen. Vrouwen en meisjes worden ook heel snel “bazig” genoemd als ze het voortouw nemen, ik hoor dat hier ook vaak tegen kinderen zeggen -maar nooit tegen jongens.

    1. Het probeem is vaak dat we dat bewust wel zo vinden, maar onbewust toch voorkeuren hebben. Dat we bijvoorbeeld spontaan meer geloof hechten aan de uitleg van een mannelijke wetenschapper dan aan die van een vrouweljike wetenschapper (dat heb ik -hoe feministisch ik ook ben- op een bepaald moment bij mezelf ontdekt). Dat we ons stiekem toch geruster voelen met een manneljike burgemeester, dan met een vrouwelijke burgemeester. Of dat we ongemakkelijk worden van mensen die zich niet als man of vrouw willen definiëren, en dus die mensen al helemaal niet ons vertrouwen durven geven.

      Daarom denk ik dat het belangrijk is dat we erover blijven praten, en onze eigen gedachten en reacties af en toe onder de loep nemen. Want als je de cijfers bekijkt (loonkloof, femicide, verdeling van macht en rijkdom, etc.) dan zijn we er nog lang niet. En alles begint in ons eigen hoofd.

      1. marieclaire

        De “we” in deze tegencomment omvat dat mensen van alle leeftijden of denken jongeren (zeg dertigmin) er anders over? Just a thought.

      2. Ik bedoelde het in het algemeen. Wij, mensen. Ieder van ons heeft blinde vlekken, zowel jong als oud. Ik denk dat iedereen daarin ene leerproces kan doormaken. Bij sommigen gebeurt dat vroeg, bij anderen laat, bij anderen nooit.

  2. Heerlijk die verschillen tussen mannen en vrouwen die evenwaardig zijn.
    Helaas zijn er best veel mannen zijn die niet geëmancipeerd zijn, daar zit vooral het probleem: het type man dat bepaalt wat voor een vrouw het beste is. Omgekeerd geldt ook uiteraard, maar dat zie je minder.

    1. Ik denk dat we ook afmoeten van het idee dat het iets is van mannen versus vrouwen.
      Ik hoor ook veel anti-feministische ideeën van vrouwen, en ken mannen die superfeministisch zijn. En mannen zijn ook gebaat bij een maatschappij waarin iedereen gelijkwaardig is en verschillend mag zijn, want in een macho-maatschappij zijn er ook mannen die lijden: de gevoeligere mannen, homoseksuelen, mannen die niet omkunnen met de druk van de voornaamste kostverdiener te zijn, etc.

      Ik denk dat iedereen diep vanbinnen wel wel wat voor henzelf het beste is, maar we moeten de tijd en de ruimte en de toestemming (cvan onszelf en van anderen) om daar eerst over na te denken.
      (Ge ziet, ik kan hier echt heelder epistels over schrijven ;))

  3. Groot gelijk dat je na 70 blz. de handdoek in ring gooit bij een boek. Ik zal je verklappen dat mijn Engels eigenlijk te slecht is om een boek goed te begrijpen. Op je blog zet ik dan even de vertaling aan en dan kom ik er wel uit. Ik voel me nog goed genoeg nu. Dus ik heb het begrepen denk ik.

    1. Goed dat je het aangeeft; ik heb eraan gedacht te vertalen in de blog, want ik wil er zeker niet vanuit gaan dat iedereen zomaar makkelijk Engels leest. (je bent absoluut niet de enige, ik heb dat nog van andere lezers gehoord). maar bij de boeken van juli en augustus heb ik geen vertaling geschreven omdat ik de schrijfstijl wou tonen (juli) en er geen tijd voor had (augustus). Maar ik heb ook een paar non-fictie boeken liggen, en als ik daar stukken uit gebruik, zal ik hier wel een vertaling schijrven, want de schrijfstijl lijkt me daarbij minder belangrijk dan de boodschap.

  4. Affodil

    En als we het nu eens gewoon over “mensen” zouden hebben, in plaats van over “mannen” en “vrouwen”? Dan werden ook al die andere, tongbrekende genderdefinities overbodig …

  5. Ja, op alles wat je hier schrijft. Ik vond het ook zo inspirerend, als handleiding voor later bij het opvoeden, maar al evenzeer voor mijzelf nu (en als toets voor wat mij meegegeven is, want sommige dingen kan je onmiddellijk benoemen als pijnpunt, maar andere zitten echt onbewust verankerd en besef je soms niet eens).

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s