HSP (1/3): Een uitleg met knijpen en de lampen-theorie

Blijkt dat HSP weer een item is in Vlaanderen dezer dagen (las ik op de blog van Anna en zag ik op youtube). Dus misschien is het tijd om er eindelijk eens iets over te schrijven. Ik moet hierbij wel aangeven dat ik geen expert of psycholoog ben. Wel heb ik jarenlange ervaring met het thema en heb ik een behoorlijke basis in psychologie (opleiding diergeneeskunde en later zelfstudie). Dus neem het maar voor wat het waard is.

Doorheen de jaren heb ik een zeer korte uitleg ontwikkeld om mensen duidelijk te maken hoe het voelt om een HSP te zijn. Ik gebruik deze uitleg meestal wanneer ik weer eens een opmerking te horen krijg als “jamaar, ge moet daar niet zo gevoelig voor zijn”.

Dan zeg ik: geef mij uw arm eens. En dan knijp ik zachtjes in die arm. Dit is hoe gij de dingen voelt, zeg ik. Daarna knijp ik nog eens in die arm, maar beduidend harder. En dit, zeg ik, is hoe ik de dingen voel. En nu ga ik nog eens even hard in uw arm knijpen en gij moet proberen het even hard te voelen als die eerste keer dat ik zacht kneep. En dan knijp ik weer tamelijk hard. En dan begrijpen ze het meestal wel. En dan besluit ik met te zeggen dat ik wel mijn best doe mij de dingen minder hard aan te trekken, maar dat ik niet kan veranderen hoe hard ze binnenkomen.

Er was echter een mysterie waar ik lange tijd niet de vinger op kon leggen. Ondanks het feit dat ik zoveel prikkels binnenkrijg en die kennelijk diepgaand verwerk, kan ik zeer duidelijke signalen soms compleet over het hoofd zien. Er was bijvoorbeeld dat blad papier dat ik op het medisch centrum kreeg, waarop de datum van mijn volgende afspraak stond. De helft van het blad was dicht bedrukt met allemaal informatie, met kadertjes en alineas enzo, maar in het midden van al die info was de datum gemarkeerd in fluostift. Dat had ik dus compleet niet door. Toen ik thuiskwam, zei ik aan mijn man dat ik niet wist wanneer de volgende afspraak was. Hij nam dat blad papier uit mijn handen, wierp er één blik op, en wees met zijn vinger de datum aan. Voila.

Dit bracht mij bij de lampen-theorie. Die lampen staan hier symbool voor alle soorten prikkels; ik heb gewoon lampen gebruikt omdat dat voor een duidelijke tekening zorgt.

de lampentheorie

Ik vermoed dat mensen die niet zo hooggevoelig zijn beter de felle lampen van de andere kunnen onderscheiden. En dat hooggevoelige mensen de felle lampen soms niet herkennen, simpelweg omdat voor hen alle lampen fel zijn. (Dit zou ook kunnen verklaren waarom een bepaald persoon die ik hier nu niet bij naam ga noemen nooit iets kan vinden in de koelkast ook al staat het vlak voor zijn neus.)

Tot hiertoe mijn eerste bijdrage over het schone doch vermoeiende kenmerk der hooggevoeligheid. Alle opmerkingen en uiteraard ook kritische bedenkingen zijn welkom.

 

 

 

 

 

Advertenties

Stap 3: Russisch leren

Even ter opfrissing: mijn Plan is een soort handleiding schrijven voor Spaanse ouders om hun kinderen te helpen Engels te leren. Want het volgen van de vuistregel “zet uw kinderen voor Engelstalige tv-programma´s” is niet zo vanzelfsprekend als het lijkt. Probeer maar eens een kind van zes te verplichten tv te kijken in een taal die hij of zij niet begrijpt. Lang duurt dat meestal niet.

Er zijn evenwel een aantal trucs om kinderen aan een taal te laten wennen, en die probeer ik dus op papier te krijgen. Maar om de proef op de som te nemen, wou ik die eerst eens toepassen met een taal die ik zelf niet kan. Ik krijg namelijk vaak te horen: “Jamaar, natuurlijk dat uw dochter Engels kan, want gij kunt dat zelf ook”.

Dus ging ik op zoek naar een nieuwe taal waarvoor ik zowel mezelf als mijn dochter kon motiveren. Russisch leek de uitgelezen kandidaat, want Elena heeft een Russisch vriendinnetje, wier moeder steeds Russisch met haar spreekt. Het is een zeer beweeglijk kind, waardoor we alvast één woordje hadden opgepikt: сюда (suda) betekent “hier!”

Ik stipte de zomervakantie aan als uitgelezen periode voor dit experiment. Maar om twee redenen liep het een beetje mis:

  1. de methode is tamelijk intensief voor de ouder (enfin, niet zo intensief, maar toch iets meer dan je kind afzetten aan de taalacademie en een uurtje later weer ophalen)
  2. deze native Belgian blijkt elk jaar slechter en slechter tegen de hitte van de Spaanse zomer te kunnen (opwarming van de aarde enzo, aaargh, wat gaan wij hier doen over 20 jaar?) en functioneerde bijgevolg drie maanden lang op survival mode

Na twee weken liep alles dus in het slop, en uiteindelijk kwam er niets van. Of: bijna niets.

Want onlangs, tijdens een zeer hectisch logeerpartijtje dat mijn HSP-zenuwen zwaar op de proef stelde, zat het Russische vriendinnetje in haar pyama naast mijn dochter, en vroeg of ze voor het slapengaan even met haar moeder kon bellen. Ik gaf haar de telefoon, en tijdens het onverstaanbare gesprek zag ik in de ogen van mijn dochter opeens lichtjes van herkenning. Haar vriendinnetje had хорошо (chorosjo) gezegd, wat “goed” betekent.

Xорошо, mama!” herhaalde mijn dochter vrolijk. “Xорошо!”

Ik weet dat het niet veel is, maar de helse hitte van de voorbije zomer en al het geaccumuleerde slaapgebrek van de laatste jaren indachtig, besloot ik met dit ene woord de missie als volbracht te beschouwen.

Bovendien een mooi woord om stap 3 mee te besluiten.

хорошо

 

 

 

 

 

Rebel Without An Opinion

In de nasleep van het hele Catalonië-gedoe kreeg ik van een vriend deze geweldige link doorgestuurd. Ik dacht daarbij: he, daar heb ik eens iets over geschreven. Maar toen bleek dat ik die post nadien verwijderd had, ik weet zelf niet meer waarom (nog wat te onzeker over het delen van mijn mening, vermoed ik, ook al ging het over het niet hebben van een mening. Jaja.) Dus ga ik die post er toch terug opzetten, want ik heb het gevoel dat ik er in de loop van de jaren nog wel eens een paar keer naar ga verwijzen. Dus sorry voor wie… – nee, we gaan ons niet verontschuldigen… Dus extra consolidatie voor wie het al gelezen had.

Als ik weer eens in België kom, koop ik meestal een krant of twee, puur uit deprivatie. Maar tijdens het lezen begin ik meestal mijn aankopen al te beklagen, want binnen de kortste keren begin ik me groen te ergeren aan de als grote waarheden verkochte meningen van bepaalde geïnterviewden. BV´s en bladvulling. U kent dat wel.

Versta mij niet verkeerd: ik lees graag interessante meningen van mensen die weten waarover ze spreken. Maar o, wat wordt er veel onzin verteld. En met een overtuiging waar geen genuanceerd denkend individu zich ooit van zou durven bedienen. Hetzelfde gebeurt trouwens op tv: zet iemand voor een camera, schuif een microfoon onder zijn neus, en deze mens zal bereid zijn u een mening te geven over eender welk onderwerp.

Welnu, ik zal u allen eerlijk toegeven: ik heb geen mening over alles. Erger nog: hoe ouder ik word en hoe meer ik meemaak, hoe meer ik mijn oude meningen moet herzien. Sommige meningen heb ik aangepast, maar anderen heb ik integraal bij het huisvuil gezet en er zijn er geen voor in de plaats gekomen.

En hier is het revolutionaire idee: dat is niet erg. Wij moeten niet over alles een mening hebben. Daar is de wereld te ingewikkeld voor geworden, en daar is Het Leven altijd al te ingewikkeld voor geweest. Wat telt zijn die paar meningen die we wel hebben, gestoeld op levenservaring en studie, en afgetoetst aan de ideeën van anderen. Meningen die we honderden keren herzien en opgepoetst hebben en waar we met onze ganse overtuiging durven achterstaan. Omdat we weten dat het een mening is die een positief verschil kan maken in de wereld.

Dit is dus één van mijn meningen: dat een mens mag zeggen “Daar heb ik nu eens geen mening over, want daar weet ik niet genoeg van”, en dat dat geen teken is van onwetendheid, domheid of zwakte, maar juist van zelfkennis en zelfvertrouwen.

(En tijdens het herlezen dacht ik: misschien moet ik een categorie maken met “Uitspraken van de Brilsmurfin”. Haha. Zou dat een goeie titel zijn?)

 

 

 

 

Catalunya

Ik wil deze blog zo weinig mogelijk voor politiek gebruiken, maar als het dicht bij huis gebeurt, dan begrijp ik wel dat er van mij verwacht wordt dat ik daar een woordje over zeg. Dus heb ik gedaan wat ik uit zelfbescherming al een hele tijd niet meer gedaan heb, namelijk: een krant gaan kopen, nieuwswebsites bezocht, en met vrienden (waaronder een politiek journalist) over politiek gepraat.

En dit is mijn conclusie.

Enerzijds is er de Catalaanse regering die zijn burgers opjut om voor onafhankelijkheid te kiezen zonder duidelijk te communiceren over de mogelijke gevolgen daarvan. Het referendum dat werd gehouden was illegaal. Je kan je de vraag stellen in hoeverre je een regering kan vertrouwen wanneer die er geen graten in ziet een illegaal referendum op poten te zetten, en de resultaten daarvan als valide beschouwt, ook al is het zo klaar als een klontje dat de resultaten niet correct zijn. (Verschillende stembussen werden immers geconfisqueerd door de politie, en er kon naar hartelust gesjoemeld worden met zelfgedrukte stembrieven.) Een regering die vindt dat ze op basis daarvan conclusies mag trekken die een zeer grote impact zullen hebben op de toekomst van haar burgers, is geen regering die ik aan het roer wil zien staan.

Anderzijds is er de Spaanse regering die de Grote Baas speelt en haar eigen burgers hardhandig verbiedt een stem uit te brengen die ze duidelijk willen uitbrengen. Alstublieft zeg, dit is Europa. Als we hier nog steeds de politieknuppels moeten vrezen, dan is er voor de rest van de wereld helemaal geen hoop meer. Een regering die vindt dat ze daarmee weg kan komen, daar heb ik ook niet het minste vertrouwen in.

Wat Spanje en Catalonië nodig hebben, zijn politici die de machtsspelletjes aan de kant schuiven en openstaan voor dialoog. Als er zoveel Catalanen zijn die zich niet okee voelen onder de Spaanse vlag, dan moet er naar die mensen geluisterd worden. Dan moet er goed nagedacht worden over wat de mogelijkheden zijn. Onafhankelijkheid is een van de opties, maar een zeer radicale. Er moet dus zeer goed nagedacht en gecommuniceerd worden over de mogelijke gevolgen (bijvoorbeeld op economisch gebied). Het wordt allemaal zo snel en met gruwelijk gemak gereduceerd tot zwaaien met een vlag en kiezen tussen vlag 1 en vlag 2, terwijl de werkelijkheid duizend keer gecompliceerder is.

En na een gefundeerd informeren en een respectvolle dialoog kan er dan een legaal referendum opgezet worden. Zodat de burgers kunnen laten weten wat ze willen. Want uiteindelijk is het hun land, en gaat het om hun toekomst.

 

PS: Voel u vrij deze pagina te delen op facebook enzo, moest ge dat willen. Ook al zit ik niet op facebook, ik zit daar niet mee in.

 

 

 

 

 

 

Beknopte kroniek van een spirituele evolutie

In deze post ben ik een belangrijk boek vergeten te vermelden, en dat wil ik hierbij rechtzetten. Maar in plaats van het er gewoon bij te plakken, ga ik er een volledige nieuwe blogpost aan wijden.

Om het in zijn context te plaatsen, moet ik het echter eerst over iets anders hebben. Namelijk over religie. En een lied.

Religie dus.

In de jaren ´80 in Vlaanderen betekende dat op school van die liedjes zingen over hoe de wereld een toverbal is, en dat je elkaar 490 maal moet vergeven. Mijn moeder wou ons ook een beetje vaker in de mis krijgen dan alleen met kerst en pasen, en motiveerde ons daartoe door ons in te schrijven als misdienaars. Want een eucharistieviering wordt toch iets interessanter wanneer je af en toe van je stoel mag komen en met belletjes mag rinkelen enzo.

Dat had allemaal wel zijn charme, maar een diep katholiek geloof is daar niet uit voortgekomen. Later heb ik Jezus als historisch figuur wel leren appreciëren om zijn revolutionaire ideeën, maar dan eerder als een soort pacifistische Che Guevara.

Toen ik een jaar of zeventien was, kwam het boeddhisme op mijn pad. Ik las Lama Surya Das en de autobiografie van de Dalai Lama, bezocht het boeddhistisch centrum in Schoten, maakte mijn eindejaarsopdracht voor godsdienst over de Boeddha. Het was zo´n kleurrijke, rustgevende, vriendelijke wereld. Achteraf gezien denk ik dat ik vooral van die boeddhistische leer veel meegenomen heb. Maar ik had teveel moeite met bepaalde theoretische en transcendente aspecten om mezelf in volle overtuiging een boeddhist te durven noemen.

Toen trouwde ik, en werd zwanger, en daarna moeder, en daarmee zakte ik met mijn beide voeten in het zuigende moeras van onze ware natuur. Dat dierlijke, dat vergankelijke, dat volle leven en die lonkende dood. Die jaren en ervaringen toonden me iets waar ik in religieuze filosofieën zeer weinig over terugvond (*). Waar ik me toen wel in kon vinden, waren boeken geschreven door psychologen en primatologen, die me uitlegden waar we vandaan kwamen, waarom we seks hadden en met wie, hoe we het beste voor onze kinderen konden zorgen en waarom. Ons lijf, het leven en het doorgeven. Dat was zo belangrijk, zo basic. Voor het spirituele was er in die tijd erg weinig plaats. Alles draaide om zorgen, slaapgebrek overleven en die oerliefde voelen. Het was ploeteren, leven en doorgaan, en voor andere dingen was er gewoonweg geen energie.

Ergens rond die tijd kwam me per toeval “Imagine” van John Lennon weer ter ore, en dacht ik: kijk, dat is alle religie die een mens nodig heeft. Als iedereen dat lied als leidraad zou gebruiken, dan zou het rap in orde komen met de wereld. Het was een soort spirituele simplificatie die me als jonge, overwerkte, back-to-basics moeder erg goed uitkwam –en waar ik eigenlijk nog altijd achter sta.

Maar toen kwam er een boekje op mijn pad dat me zodanig raakte, dat ik toch weer aarzelend begon na te denken over die spirituele krachten, die boven het moeras zweven en ons uit het drijfzand houden. En dat was The Prophet (De profeet) van Kahlil Gibran, een Libanees-Amerikaanse schrijver en dichter. Het is een boekje dat in de hippiebeweging van de jaren ´60 veel weerklank vond, en waaruit nog steeds geciteerd wordt.

En dat doe ik nu ook. Ik lees er soms zelfs hardop uit voor. Want het klinkt zo mooi, als je het hoort, het biedt zoveel troost en schoonheid. En het raakt je ergens in je ziel.

Een lichtje boven het moeras.

Sindsdien noem ik mezelf een Gibran-Lennonist, als ik mezelf iets moet noemen op dat vlak. Als er zo nog zijn, mogen ze zich hierbij bekend maken. Kunnen we eens een reünie houden: voorlezen uit “The Prophet” en met de gitaar erbij “Imagine” zingen. Hm. Dat zou nog best eens gezellig kunnen worden.

 

(*) Ik weet wel dat Siddharta Gautama zo geschokt was door ziekte, verval en de dood toen hij die uiteindelijk onder ogen kreeg, maar uiteindelijk was dat toch altijd een tamelijk… ik weet het niet… mannelijke kijk op de zaak. Waardevol, uiteraard, maar toch een beetje eenzijdig.

 

 

 

Stap 2,5: Tijd maken

Het is niet omdat dochterlief nu naar school is (voorlopig tot 15u en vanaf oktober tot 16.30u (*)) dat ik nu opeens zeeën van tijd heb die als vanzelf leiden naar de realisatie van Het Plan. Dat moet kennelijk toch ietwat bewust gepland worden. Twee zaken zijn daarbij nodig:

 

  1. De hypomanische neiging onderdrukken mij aan het begin van dit schooljaar voor een hoop dingen te engageren en in te schrijven. (Want deze turbulente campaigner vindt alles interessant, maar nadien heeft ze geen tijd om te schrijven en is ze moe natuurlijk.) Dus geen cursus gebarentaal, geen yoga, geen dansles, geen Valenciaans. Want gebarentaal is niet dringend, yoga en dansen kan ik hier in de woonkamer, en voor Valenciaans ga ik dit jaar gewoon veel lezen. Met bijles Engels geven zal ik het al druk genoeg hebben. Ik ga wel in de jazzband blijven zingen, en na veel vijven en zessen heb ik me op de muziekschool toch ingeschreven voor piano (dat wil ik al zo lang doen en dat komt misschien ook van pas bij jazz). Maar of er plaats is, weet ik niet. Zaterdag zal ik weten of ik effectief piano kan volgen.

 

  1. Een tijdschema maken. Nu weet ik uit ervaring dat ik niet gemaakt ben om mij strikt aan schema´s te houden (**), maar dat probleem is onderhand opgelost door een creatieve draai te geven aan de opvatting dat een schema iets is waar je je strikt aan moet houden. Ik zie schema´s tegenwoordig eerder als een leidraad. Iets dat de chaos binnen de perken houdt. In plaats van je schuldig te voelen om het niet strikt volgen van het schema, dien je je te verheugen in het besef dat het zonder schema allemaal nog veel erger was geweest. Zoiets.

schema

En zie, ik heb vandaag al 2,5 uur geschreven!

Wie weet gaat dat hier nog lukken…

 

(*) Misschien moet ik ook nog eens iets posten over schooluren in Spanje, want dat is ook wel de moeite.

(**) Zie weer: turbulente campaigner. Dat lost toch veel mysteries op he, zo´n persoonlijkheidstest.

De liefde voor (bepaalde) boeken

Ik ben een dierenvriend, maar dat wil niet zeggen dat ik per definitie van alle dieren hou.

“Ik begrijp het niet,” zei de moeder van een ex-lief ooit, verwijzend naar mijn koele behandeling van haar schoothondje. “Ik dacht dat Kathleen zo´n dierenvriend was?” Maar het is met dieren zoals met mensen: sommige karakters botsen, anderen klikken samen als Maagdenburgse bollen.

En met boeken gaat het net zo: ik ben pro boeken en général, maar er zijn er die ik zonder pardon in de papiercontainer gooi, omdat ik vermoed dat ze in een tweede leven als schoolschrift een waardevoller bestaan zullen leiden. Maar er zijn evengoed boeken waar ik verliefd op word, en die liefde manifesteert zich op de volgende manieren:

  • Ik schrijf of onderlijn erin met potlood
  • Ik neem het boek mee in mijn handtas om het buitenshuis voort te kunnen lezen, zodat er ezelsoren aan komen
  • Ik besteed aandacht aan de keuze van de bladwijzer
  • Ik ga op zoek naar andere boeken van dezelfde schrijver/schrijfster

Over het algemeen ben ik geen fan van veel spullen bijhouden, maar deze boeken hou ik bij, of koop ik aan als ik ze gelezen heb maar zelf nog niet heb. Boeken die me…

  • …hebben doen huilen (één traan volstaat)
  • … iets bijgeleerd hebben waardoor ik het leven iets beter begrijp
  • … iets bijgeleerd hebben waardoor mijn leven iets vlotter verloopt

 

Omdat ik gezien heb dat er hier onder de lezers ook een paar boekenfans zitten, dacht ik van eens een lijstje met mijn all time favourites te grabbel te gooien (en daarmee te maskeren dat Het Plan in een zeer trage fase zit, maar zoals jullie weten ligt dat aan de zomer en het feit dat het schooljaar hier VEEL TE LAAT begint).

Hier gaan we:

Fictie:

  • Minoes (Annie M G Schmidt)
  • De Gebroeders Leeuwenhart (Astrid Lindgren)
  • Kruistocht in Spijkerbroek (Thea Beckman)
  • Matilda (Roald Dahl)
  • Winnie-the-Pooh (Alan A. Milne)
  • The Woman Who Walked Into Doors (Roddy Doyle)
  • The God of Small Things (Arundhati Roy)
  • Life of Pi (Yann Martel)
  • Never Let Me Go (Kazuo Ishiguro)
  • Far From The Madding Crowd (Thomas Hardy)

Non fictie:

  • The Tending Instinct (Het knuffelinstinct) (Shelley Taylor)
  • The Age of Empathy (Een tijd voor empathie) (Frans De Waal)
  • Awakening The Buddha Within (De Ontwakende Boeddha) (Lama Surya Das)
  • Emotional Intelligence (Daniel Goleman)
  • The Highly Sensitive Person (Hoogsensitieve Personen) (Elaine N. Aron)
  • The Migraine Brain (Carolyn Bernstein)
  • The Macho Paradox (Jackson Katz)
  • Neurosis and Human Growth (Karen Horney)

Wat mij eraan doet denken: waarom krijgen we op de middelbare school geen leeslijst non-fictie voorgelegd? Hoe waardevol zou het zijn als elke tiener reeds een paar boeken over psychologie achter de kiezen had alvorens aan het (z)ware leven te beginnen?

En nog een vraag: hoe zit dat bij jullie?

Wat zijn jullie favorieten?

 

 

 

 

 

1 september pas comme les autres

 

1 september begon voor mijn dochter om middernacht.

Toen zat ze met haar papa op straat paella te eten. Het is hier namelijk feestweek in Rafelbunyol, en de jaarlijkse paella-avond, waarbij in de hoofdstraat na zonsondergang honderden vuurtjes worden aangestoken waarop iedereen zijn paella komt koken, was verleden dinsdag wegens regen (ja, regen! Halleluia!) uitgesteld tot donderdag. Ik was thuisgebleven wegens te moe (drie migranies in augustus, beuh). Daardoor kreeg papa vrij spel en bracht dochterlief pas thuis tegen 1 uur ´s nachts. (Ik heb het dit jaar opgegeven daar nog tegenin te gaan. De school begint hier dit jaar pas op 11 september, dus voor deze week laat ik het maar gebeuren, die late bedtijden.)

Ze kroop bij mij in bed, en papa ging weer naar het dorp, waar de discomóvil voor een feestje zorgde.

Om 9 uur ´s morgens kwam papa weer thuis.

Nu is het vier uur. Ik vermoed dat in België de kindjes nu ongeveer naar huis zullen komen van hun eerste schooldag. Elena heeft er een hele dag voor de tv opzitten. Ondertussen heb ik aan mijn verkleedkostuum zitten werken, want vanavond is het hier carnaval. (*) Ik heb voor mezelf uit een lap jeansstof de blauwe jurk van Belle uit Beauty and the Beast nagemaakt (behoorlijk gelukt, maar het zit wel een beetje ongemakkelijk), en voor mijn dochter de jurk van Princess Poppy uit Trolls. Ik heb ook gel gekocht om haar haar rechtop te zetten en verf om het roze te spuiten. Papa gaat als zigeunerin.

Het wordt nog een interessante avond…

 

(*) Het Carnaval van Rafelbunyol is zeer bekend in Spanje. We kunnen vanavond zo´n 40.000 bezoekers verwachten, terwijl er in dit dorp maar zo´n 8500 mensen wonen.

IMG_20170901_220123

 

 

 

Stap 2: Materiaal verzamelen

Ondanks de hitte die ons leven hier totaal ontregelt, probeer ik toch een beetje verder te werken aan Het Plan.

Gelukkig zit het meeste materiaal in mijn hoofd en kan het naar boven vissen dus in horizontale toestand gebeuren (bijvoorbeeld in bed, in de zetel, in de hangmat, aan de rand van het zwembad –er is erger werk).

Ook heb ik een paar handboeken psychologie en onderwijstechnieken bovengehaald om informatie over motivatie en taalontwikkeling op te frissen. En een derde weg is het goed opletten tijdens gesprekken met ouders. Dan zet ik al eens een paar van mijn ideeën uiteen en houd ik mijn oren gespitst wanneer er kritische opmerkingen komen, want die zijn een geweldige hulp in het bijschaven en op punt stellen van die ideeën.

Dus ja, ik ben nog steeds op het goede pad. En ik krijg er nog een schoon bruin velleke bij ook. (Maar de hittegolven mogen nu wel onderhand gedaan zijn.)