Aquarius (2)

 

En deze heb ik speciaal voor jullie vertaald. Het is een video van José Mujica, voormalig president van Uruguay, en één van die mensen die je weer wat hoop geven in de politiek.

 

Vrienden,

verbazend is de geschiedenis.

Zowel op sociaal als politiek vlak ploegt Europa zich momenteel door enorme moeilijkheden, waarbij het op spectaculaire wijze meewerkt aan de verdwijningen van duizenden en duizenden mensen die trachten te emigreren, en wij kunnen dit niet vatten.

Dit is zeer pijnlijk, want uiteindelijk kan de menselijke geschiedenis niet begrepen worden zonder rekening te houden met de zowel positieve als negatieve invloed die migratorische fenomenen hebben gehad.

Zonder ver terug te gaan in de tijd kunnen we verwijzen naar het arme Mexico van 1939, dat in één jaar tijd bijna een miljoen immigranten vanuit de Spaanse Republiek ontving.

Elk Latijns-Amerikaans land heeft op een bepaald moment duizenden migranten ontvangen, voornamelijk uit Europa. Wij hier aan de Río de la Plata: tientallen boten, volgeladen met arme gringos, zoals wij ze noemden, arme immigranten die bijgedragen hebben aan de opbouw van onze cultuur, onze taal, onze materiële toekomst. In mijn kleine land kwamen er soms 40.000 aan per jaar. In de Republiek Argentinië in sommige jaren meer dan 200.000.

Hoe kunnen wij begrijpen dat het moderne, rijke Europa zo´n gigantische weerstand vertoont om mensen te integreren die trachten te ontsnappen aan de schaarste, aan de oorlog in Syrië, en aan wat er gebeurt in Afrika?

Bovendien is het net Europa dat een stille maar kolossale schuld heeft dankzij de rekeningen die het opende maar die nooit betaald werden: de Europese kolonisatie van Afrika en het Brits imperialisme over vrijwel de hele wereld.

Deze en andere hallucinante elementen doen het vermoeden rijzen dat naargelang de rijkdom in een samenleving stijgt, ook het egoïsme toeneemt. En dat het toenemen van de rijkdom gepaard gaat met een geleidelijke afname in waarden. Zou dat mogelijk zijn, die schijnbare tegenstelling? Het is alleszins iets waarover we zouden moeten nadenken.

Advertenties

Aquarius (1)

Vanmorgen zijn hier dus drie boten met vluchtelingen aangekomen.

Ze werden opgewacht door medisch personeel en politie. Je kan je niet voorstellen hoe opgelucht ze van die boten kwamen, want ze hadden de dood in de ogen gekeken. Humanitaire medewerkers legden hen in het Engels, Frans en Arabisch het wat en hoe uit van de drie documenten die hen bij aankomst gegeven werden: een aanvraag voor een verblijf van 45 dagen in Spanje, een formulier voor asielaanvraag in Spanje, en een formulier voor asielaanvraag in Frankrijk.

De Standaard noemt dit “een nauwkeurig geregisseerd evenement” dat “waarschijnlijk een eenmalige uitzondering” zal zijn. Ik vind het doodjammer, dat belerende, bekritiserende stemmetje. Die “Och, maar het zal niet duren, hoor”. Ik weet ook niet of het zal duren, maar daar gaat het niet om.

Niemand weet hoe het hier zal lopen met Sánchez aan het hoofd, maar ik weet wel dat deze Valenciaanse regering al jarenlang duidelijk maakt dat ze bereid is om vluchtelingen op te vangen, en dat dat vanuit Madrid steeds afgeblokt werd. En nu is er een andere regering, en één van de eerste dingen die er gedaan worden is die bootvluchtelingen binnenhalen.

Ik ben fier dat ik in een land woon waar na zovele jaren eindelijk die corrupte PP werd buitengekeild, en waar deze mensen ontvangen werden die niemand anders wou binnenlaten.

Ik vind dat schitterend.

Het gaat er niet om of het zal duren. Het gaat erom dat ze het gedaan hebben.

In verband met dat hele vluchtelingen/migratie-debat: onlangs een mooi interview tegengekomen met Sofie D´Hulster, over de vluchtelingenkampen in Calais en Duinkerke.

Voor wie een beetje de “rainbow connection” kwijt is

Dit is voor iedereen die het momenteel moeilijk heeft, binnen en buiten blogland. De tekst is echt de moeite (met veel filosofische vragen, helemaal Kleine Atlas ;)), en het liedje komt uit The Muppet Movie. Qua ritme en gitaar zit deze poging van een eigen versie wel nog niet helemaal juist, maar ik ga toch de video posten. Het is namelijk zo schattig, mijn dochter haar “jeej” op de achtergrond, en hoe ze dan binnenloopt met de boodschap “Mama, ik ga pipi doen!” en je even later de wc hoort doorspoelen. Van dan af kon ik alleen nog maar doorspelen zodat ik de video toch kon gebruiken, want echter wordt het niet.

 

Why are there so many songs about rainbows?

And what´s on the other side?

Rainbows are visions, but only illusions.

Rainbows have nothing to hide.

Or so I´m told and some choose to believe it.

I know they are wrong, wait and see.

Someday we´ll find it, the rainbow connection. The lovers, the dreamers and me.

 

Who said that every wish would be heard and answered, when wished on a morning star?

Somebody thought of it, and someone believed it.

Look what it´s done so far.

What´s so amazing and keeps us stargazing?

What do we think we might see?

Someday we´ll find it, the rainbow connection. The lovers, the dreamers and me.

 

Have you been half asleep, and have you heard voices?

I´ve heard them calling my name.

Are those the sweet sounds that called the young sailors?

I think they´re one and the same.

I´ve heard it too many times to ignore it.

It´s something that I´m supposed to be.

Someday we´ll find it, the rainbow connection. The lovers, the dreamers and me.

 

 

 

 

Hoe alle plannen momenteel een beetje vastzitten

Plan A. Die infoavond voor ouders organiseren lukt dus niet. De schepen van cultuur zei dat ik daarvoor met de mensen van de oudervereniging moet afspreken, maar die sturen me van het kastje naar de muur en hoe meer ik blijf aandringen, hoe minder ik ervan hoor.

Plan C. Had ik bijna de derde versie af (dankzij de zeer nuttige feedback van de fantastische nalezers, waarvoor zoveel dank), een versie die nog best wat voeten in de aarde had wegens een paar dingen omgegooid… is er een probleem met de harde schijf en kan ik de map met dat bestand niet meer openen. (Ik kan trouwens aan geen enkel van mijn bestanden meer.) Maar geen nood, want dat wordt allemaal automatisch opgeslagen in de cloud van manlief. Blijkt echter dat het van de cloud niet gekopieerd kan worden en ook versturen via e-mail lukte niet. What the…? Manlief heeft beloofd dat hij het zal uitzoeken.

O, en dan die musical die we met de jazzband gingen opvoeren, en waar ik  eerder toevallig naar verwezen had (bij die 10 vragen). De reden waarom ik daar nog niets over gezegd had, was omdat ik er eigenlijk niet zeker van was of het wel zou lukken. En inderdaad: een maand voor de opvoering is er heisa in de band, vertrekt de bandleader met slaande deuren, moet hij met honingzoete stemmen weer binnengehaald worden, en blijkt ook dat hij tegelijkertijd aan een ander project meewerkt waarvoor hij op dezelfde dagen moet repeteren. Tot zover de musical dus.

Maar we gaan niet bij de pakken blijven zitten.

Manlief krijgt dat document vast wel uit de wolk losgepeuterd, en wat plan A betreft, ga ik gewoon geen infosessie geven dan, maar gewoon dat boek afwerken (wat ik gelukkig wel op een USB-stick had staan).

 

 

 

Een woordje over de term “feminisme”

Uit de commentaren op de vorige post kwam naar voor dat de term “feminisme” inderdaad tamelijk gevoelig ligt, en werd terecht de opmerking gemaakt of het wel een correcte term is. Want als het gaat over de gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen, waarom wordt er dan een woord gebruikt dat slechts naar een van beiden refereert?

Dit is een bedenking die ik mezelf ook al vaak gemaakt heb. Uiteindelijk ben ik tot de conclusie gekomen dat het (althans voorlopig) wel een werkbare term is, en wel om volgende renenen:

Ten eerste slaat het woord “feminisme” niet enkel op vrouwen, maar op alles wat als vrouwelijk beschouwd wordt. Het gaat ook over zogenaamd vrouwelijke eigenschappen bij mannen. (Ik schrijf hier “zogenaamd”, want het is ook maar de vraag of eigenschappen werkelijk als mannelijk en vrouwelijk te classificeren zijn, maar dat is een ander discussiepunt, waar ik in een latere post op wil terugkomen.) In een macho-maatschappij worden namelijk niet enkel vrouwen benadeeld, maar ook homoseksuele mannen en mannen met zachte eigenschappen. Dat kan je duidelijk zien aan alle scheldwoorden die voor deze mannen bestaan, en waarvan ik hier geen voorbeelden hoef te geven, want die kennen we allemaal. “Echte” mannen mogen namelijk geen eigenschappen vertonen die tot de categorie “vrouwelijk” behoren (*). Een ware feminist verdedigt dus, volgens mij, niet alleen de rechten van vrouwen, maar bovenal de gelijkwaardigheid van zowel het “mannelijke” als het “vrouwelijke”. Of dat zich nu in mannen of vrouwen manifesteert.

Ten tweede. Als het gaat over gelijkwaardigheid, waarom dan in de benaming slechts de nadruk leggen op één van beiden? Heel eenvoudig. Omdat één van beiden eeuwenlang ondergewaardeerd werd en daarom nu even meer aandacht verdient. Het is zoals met de beweging “Black Lives Matter”. Je zou kunnen zeggen: white lives matter too, dus eigenlijk zou de correcte benaming moeten zijn: All Lives Matter. Maar dat is net het punt: dat het leven van blanken waardevol is, daar hoeft niet echt op gehamerd te worden, want dat is in onze hedendaagse modere wereld tamelijk vanzelfsprekend.

Laat me even een compleet ander voorbeeld geven. Stel dat je drie honden hebt: Nikki, Max en Misjoe. En dat je stelselmatig, om wat voor reden dan ook, vergeet om Misjoe eten te geven. Je neemt je voor om een post-it op de zak hondenvoer te plakken om Misjoe niet meer te vergeten. Dat voornemen kan je op twee manieren formuleren. Ofwel schrijf je “Alle honden te eten geven”. Ofwel schrijf je “Misjoe OOK te eten geven”. De kans dat je Misjoe vergeet te voederen, lijkt mij bij die tweede formulering veel kleiner. Want toen je nog geen papiertje gekleefd had, dacht je na Max en Nikki immers ook dat je alle honden te eten had gegeven.

Daarom denk ik dat het voorlopig het beste is om de term “feminisme” te blijven gebruiken. Om ons er van bewust te maken dat we wat meer aandacht moeten hebben voor de waardering van die zogenaamd vrouwelijke eigenschappen, zowel in mannen als vrouwen. En ergens vind ik het ook een soort van erkenning jegens alle feministen die ons voorgegaan zijn, en waaraan wij zeer veel van de vrijheiden te danken hebben waar we vandaag de dag van kunnen genieten.

 

(*) Vandaar al die domme zinnetjes als “Wees een man”, “Boys don´t cry”, “Ge speelt als een meisje”, enzovoorts. Alleen al het feit dat deze uitdrukkingen ons bekend in de oren klinken is een reden tot bezorgdheid.

Als je hier één post komt lezen, laat het dan deze zijn.

Want deze post gaat over iets wat mij zeer na aan het hart ligt, en waarover ik al lang zit te tobben hoe het aan te pakken. Ik heb expres niet in de titel gezet waarover het gaat, want het is een woord dat bij veel mensen weerstand oproept. Maar dat is omdat het volgens mij vaak verkeerd begrepen wordt. En ik denk dat het cruciaal is voor ons eigen geluk en het geluk van al wie na ons komt dat we de dingen nu eens klaar en duidelijk op tafel gooien. Want in tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, is er nog veel werk aan de winkel. Deze post gaat over feminisme.

Ik ga de ganse uitleg niet in één post krijgen. Daarom wil ik de komende weken deze vragen behandelen:

1.Wat is feminisme?

2. Waarom is feminisme geen kwestie van mannen versus vrouwen?

3.Waarom is het ook voor mannen schadelijk om in een macho-maatschappij te leven?

4.Waarom focust de term feminisme op het vrouwelijke terwijl het gaat om evenwaardigheid?

5.Hoe ziet een feministisch georiënteerde maatschapij eruit?

 

Laten we meteen beginnen met de eerste vraag: wat is feminisme?

Eigenlijk heel simpel: feminisme is het tegenovergestelde van machismo. En omdat het eenvoudiger is om uit te leggen wat machismo is, beginnen we daarmee.

Machismo is het onderverdelen van mensen in twee groepen, mannen en vrouwen, en het toekennen van zeer specifieke rollen en eigenschappen aan elk van deze twee groepen.

Mannen zijn sterk, stoer, hard. Het zijn leiders en kostwinners. Zij gaan achter vrouwen aan om kinderen bij hen te verwekken.

Vrouwen zijn zacht, mooi, lief, zorgzaam. Het zijn huishoudsters en moeders. Zij trachten een man aan zich te binden zodat zij hun taak als opvoedster van zijn kinderen in omstandigheden van financiële zekerheid kunnen vervullen.

Dit betekent dat je in een macho-maatschappij bepaalde rollen en karaktereigenschappen krijgt toebedeeld naargelang je geslacht. Niet naargelang je persoonlijkheid.

Ook worden de zogenaamd mannelijke eigenschappen hoger ingeschat dan de zogenaamd vrouwelijke. Zo wordt er bijvoorbeeld meer waarde gehecht aan de professionele inbreng van een man dan aan de professionele inbreng van een vrouw, en wordt arbeid in de zorgsector en het onderwijs ondergewaardeerd.

En alles en iedereen die niet in dit plaatje past, wordt zeer negatief (en soms zelfs geweldadig) benaderd, omdat het als een bedreiging wordt ervaren van het status quo.

De lijst van wie niet in dit plaatje past, is echter eindeloos: zachte mannen, vrouwen met leiderschapskwaliteiten, werkeloze mannen, vrouwen die geen kinderen willen, aseksuele mannen, lelijke vrouwen, homoseksuelen, transseksuelen, enzovoorts.

Dus wat is dan feminisme? Heel eenvoudig: het omgekeerde.

Het feminisme ziet mannelijke en vrouwelijk eigenschappen als evenwaardig, en stelt dat we niet in hokjes gestoken mogen worden op basis van ons geslacht. Het feminisme erkent dat ook mannen eigenschappen kunnen en mogen bezitten die in het machismo als typisch vrouwelijk worden aangeduid, en dat vrouwen eigenschappen kunnen en mogen bezitten die als typisch mannelijk worden aangeduid. In een feministische maatschappij mag ieder van ons op basis van onze persoonlijkheid onze levensweg kiezen.

Ik weet dat er ook feministen zijn die een beetje doorslagen in de andere richting. Die van de weeromstuit vrouwen als superieur aan mannen declareren. Maar dat is voor mij geen feminisme.

Vragen en opmerkingen altijd welkom, en ik hoop dat jullie zin hebben om de volgende bijdragen ook te lezen.

(Ik heb dit trouwens niet allemaal zelf verzonnen. Het is deels gebaseerd op het boek “The Macho Paradox” van Jackson Katz.)

 

 

 

Mei: The Bookshop (Isabel Coixet)

(Over het waarom van deze reeks, lees: “Een jaar vol vrouwen“.)

Dit is een film custom-made voor HSP´s: mooie setting in een Engels kustdorpje, het strijdtoneel een ouderwetse boekenwinkel, de heldin een dame met een bescheiden droom. Nadien had ik even het gevoel dat het misschien wat te weinig om het lijf had, maar dat gevoel verdween al snel toen mijn man en ik achteraf over de film begonnen te praten. Want dit is echt zo´n film waar alles in zit: liefde, macht, moed, enthousiasme, manipulatie, onschuld. Al die thema´s waar we als mensen in de wereld mee te maken krijgen.

Van de Catalaanse Isabel Coixet heb ik geen Engelstalig interview gevonden, maar als je haar wilt bezig zien/horen, heb ik hier wel een Spaans interview:

 

En tijdens het doornemen van haar wikipedia-pagina, kreeg ik zeer veel goesting om meer van haar films te zien. Alleen al om de titels! (“Demasiado viejo para morir joven”, “Mi vida sin mí”, “La vida secreta de las palabras” …) Bovendien regisseerde ze ook documentaires zoals “Viaje al corazón de la tortura” over de Balkan-oorlog, en “Escuchando al juez Garzón” over rechter Garzón. Een sjieke madam.

 

 

 

 

 

Surprise: een liedje!

Ik was laatst met een vriendin naar een jazz-optreden geweest: een pianiste, een jazz-zangeres en zo´n 20 man als publiek. Wat de zangeres deed was niet echt mijn stijl, maar de pianiste speelde wel erg goed. Bovendien een paar songs van Nina Simone die ik al zo lang eens wil proberen. En er is hier een goeie pianist in het dorp die met me wil samenwerken (en die me al heeft horen zingen, belangrijk detail), maar die heeft juist een tweede kindje gekregen en dus momenteel geen tijd en energie.

Dus ik dacht: ik trek gewoon mijn stoute schoenen aan en ik vraag aan deze madam of ze eens zou willen samenkomen om een paar van die nummers te proberen.

Ja, mannekes. Amai. Ik kreeg meteen haar hele CV over me heen en dat zij wel een professionele pianiste was en dat ik maar beter iemand van mijn “niveau” kon zoeken.

En ik dacht: 1. ge hebt me nog niet horen zingen. Ik ben geen professionele zangeres, maar de professionele zangeres waarmee ik u juist heb zien optreden zat er zelf een paar keer naast. En 2. moesten we in het Palau de la Música staan dan was ik nooit op u afgestapt, maar we staan in een bar waar ge juist voor twintig man hebt gespeeld. Context enzo, weet je wel.

Anyway.

De dag nadien zat ik thuis een beetje te tokkelen en kwam volgend liedje aankloppen, wat ik hier graag met jullie deel, omdat ik weet dat sommigen onder jullie nogal van homemade music videos houden. De uitleg en de tekst die ik er op youtube bijgezet heb, zal ik eronder zetten.

 

The title refers to the fact that Taylor Swift has written some songs about people who have wronged her, which I used to think was a bit not-done, but then one day someone got me so annoyed that within no time I came up with this song. And it felt like such a relief that I instantly understood why she does it.

I´m not much of a guitarist (nor have I ever claimed to be one) and am totally cured from the burdens of perfectionism, of which this video is a clear example. Nevertheless I hope some of you will enjoy this little song.

These are the lyrics:

I heard her play the piano in a little bar by the sea

Afterwards I walked up to her and asked: you wanna do a song with me?

She asked me: Are you a pro? And I said: Well,… No…

I just like making music for free

She said you should look for someone with your level

Which was clearly not her ´cause she was so much better

She had too many degrees to play a simple song

And for someone with a pile of degrees I guess “simple” is just “wrong”

 

So I got home and I thought: There´s just one thing I can do

That´s to pick up my guitar and go all Taylor Swift on you

 

Then there was his guy I met in a little bar downtown

We had a chat, we had a drink, but then he never came around

So I picked up the phone one evening

Though I should´ve known better

And asked him: We had so much fun Don´t you wanna go out again?

 

He said: I´m looking for someone who looks better

Which is clearly not you, ´cause you wear glasses

With all those girls one Tinder eating out of my hand

If I pick a girl with glasses my friends will never understand

 

So I put down the phone and thought: The one thing I can do

Is pick up my guitar and go all Taylor Swift on you

 

And now I´m looking for people who are nicer

Who don´t believe in looks or titles, status or degrees

Just people, you know, with their heart in the right place

Who are prepared to give me the chance to just be me.

(“Well, at least you did it in one go… That´s good..”)

April: Mudbound (Dee Rees)

(Over het waarom van deze reeks, lees: “Een jaar vol vrouwen“.)

Lang geleden las ik in een interview met een vrouw van Afrikaanse afkomst deze woorden: “Ik word drie keer gediscrimineerd: ik ben een vrouw, ik ben zwart, en ik ben homosexueel.” Tot op dat moment had ik er nooit bij stilgestaan dat er ook zoiets als geaccumuleerde discriminatie bestaat. De woorden van die vrouw ben ik, in tegenstelling tot haar naam, na bijna twintig jaar nog steeds niet vergeten.

Het hadden de woorden van Dee Rees kunnen zijn, want ook zij is een lesbische vrouw van Afrikaanse afkomst. En behalve die drie labels is ze ook nog eens hypergetalenteerd en een regisseur van jewelste. Dat maakt Mudbound je wel duidelijk.

De film speelt zich af op het platteland van de zuidelijke Verenigde Staten tijdens de jaren veertig, waar het leven op dat moment een overlevingsstrijd is, zowel voor de jongens die naar de oorlog gestuurd worden, als voor hen die achterblijven en elke dag de ongenadige natuur en de nog ongenadigere regels van de samenleving moeten trotseren.

Het duurde even voor ik echt in de film zat: het verhaal komt tamelijk traag op gang, alsof het zichzelf uit de modder moet trekken. Maar zodra je erin zit, wordt je meegenomen en niet meer losgelaten. De film kroop me zodanig onder het vel dat ik aan het einde zelfs tranen voelde opkomen, wat mij nochtans niet snel gebeurt. Miserie, hoop en menselijkheid zo mooi in beeld gebracht.

Ik ben er nog altijd van onder de indruk.

 

Fragiel maske

Prinses schreef in haar meest recente post: “Iemand horen zeggen dat ik ongeschikt ben voor het doen van arbeid, is gewoon raar.”

Ik las het en meteen stond ik weer in de keuken van mijn vriendin Nadja. Nadja is een alleenstaande moeder die een zware fulltime job combineert met de zorg voor haar extreem energieke zoontje. “Wat jij kan, zou ik nooit kunnen,” zei ik haar. Ze weet van mijn migraines, slaapstoornissen, overgevoeligheid, etcetera. Ze weet dat ik haar wil helpen waar ik kan, maar dat haar zoontje niet bij ons kan blijven slapen, gewoonweg omdat ik hem niet aankan. Ze weet dat ik begin vorig jaar een goedbetaalde job moest opzeggen omdat de migraines me verhinderden mijn werk te doen, en dat ik verleden zomer de slechtbetaalde job die me restte moest opzeggen, omdat ik wegens paniekaanvallen de straat niet meer opkon.

Ze weet dat ik daar geweldig mee inzit, omdat ik het liefst van al gewoon zou willen werken, zoals vrijwel iedereen.

Dus toen ik zei “Wat jij kan, zou ik nooit kunnen,” wist ze dat ik gelijk had.

Ze sloeg haar arm om me heen, en antwoordde: “Kath, eres muy delicada. Tú estás hecha para que te quieran.”

Wat zoveel betekent als: fragiel meiske, gij zijt gemaakt om van te houden.

Hoe lief is dat?

Ik hoop natuurlijk dat het maar voor een bepaalde periode is, zowel voor mij als voor Prinses, als voor iedereen die op een gegeven moment te fragiel is om op de arbeidsmarkt te functioneren. Maar ik vind het een mooi idee, dat we nog steeds waardevol zijn, al hebben we geen betaalde job. Dat alleen al het feit dat we liefdevolle wezens zijn ons bestaan rechtvaardigt, en dat er anderen zijn die er alles aan zouden doen om ons in leven te houden, wanneer we daar zelf op een dag de middelen niet toe hebben.

(Ook met dank aan Dennis. Hij weet het waarschijnlijk zelf niet meer, maar die titel komt van hem.)